
اگر عاشق گردشگری ترسناک هستید و در سفر به جنوب توی بیابانهای خوزستان چشمتان به مار بوآی شنی خوزستان خورد، نترسید! این مار برخلاف اسم ترسناکش، غیرسمی است و اصلاً کاری به کار آدمها ندارد. این مار که بیشتر شبها فعال است، متخصص قایم شدن زیر شنهاست و نهایتاً دنبال مارمولک و موش میگردد، نه فیل! در ادامه تمام رازهای این همسایه جنوبیمان را فاش کردهایم.
مار بوآی شنی خوزستان؛ واقعیتها پشت نقاب شنها
شاید وقتی اسم “بوآ” به گوشتان میخورد، یاد فیلمهای ترسناک آناکوندا یا جنگلهای آمازون بیفتید، اما صبر کنید؛ قضیه در جنوب ایران کاملاً فرق میکند. سوال خیلیها این است که آیا مار بوآی شنی خوزستان خطرناک است؟ همین اول خط خیالتان را راحت کنم: خیر! این مار یکی از بیخطرترین و در عین حال جذابترین خزندگان ایران است که نه زهر دارد و نه آنقدر بزرگ است که بتواند شما را ببلعد. این گونه که سیستم دفاعیاش مخفی شدن در دل ماسههای داغ خوزستان است، نقش مهمی در کنترل جمعیت جوندگان منطقه دارد. پس اگر در طبیعتگردیهایتان با او روبرو شدید، بدانید با یک موجود آرام طرف هستید که فقط میخواهد زنده بماند.
این مار واقعاً چه شکلی است؟
مار بوآی شنی خوزستان معمولاً بدنی کلفت و کوتاه دارد و طولش به ندرت به یک متر میرسد (معمولاً بین ۴۰ تا ۸۰ سانتیمتر است). سر و دمش خیلی شبیه هم هستند و به همین خاطر قدیمیها به آن “مار دو سر” هم میگفتند. رنگ بدنش معمولاً قهوهای خاکی یا کرم با لکههای تیره است تا بتواند راحت روی شنها استتار کند. چشمهایش بالای سرش قرار گرفته تا وقتی بدنش را زیر خاک پنهان میکند، مثل پریسکوپ زیردریایی بیرون را دید بزند.

مار بوآی شنی عربی؛ پسرعموی آنور آبی
خیلیها وقتی به دنبال اطلاعاتی از مار خوزستانی هستند و سرچ میکنند، به عبارت مار بوای شنی عربی (Arabian Sand Boa) میرسند. باید بدانید که این دو گونه بسیار به هم نزدیک هستند. در واقع گونهای که ما در شنزارهای خوزستان، بوشهر و بخشهایی از ایلام میبینیم (با نام علمی Eryx jayakari یا گونههای مشابه)، همان ویژگیهای همتایان عربی خودشان را دارند. هر دو عاشق محیطهای خشک و ماسهای هستند و تکنیک شکارشان “کمین کردن” است. آنها شکارچیان صبوری هستند که ساعتها بیحرکت میمانند.
داستان عجیب مار بوآ در حال خوردن فیل!
حتماً شما هم نقاشی معروف کتاب شازده کوچولو را دیدهاید که یک مار بوآ، فیلی را بلعیده و شبیه کلاه شده است. مردم زیادی عبارت مار بوآ در حال خوردن فیل را سرچ میکنند تا ببینند واقعیت دارد یا نه. بگذارید رو راست باشیم: این فقط یک داستان قشنگ است! این مار آن مار نیست! فیزیک بدنی مار بوآی شنی خوزستان حتی اجازه نمیدهد یک خرگوش بزرگ را ببلعد، چه برسد به فیل. غذای اصلی این زبانبستهها، مارمولکهای کوچک، موشهای صحرایی و نهایتاً پرندههای کوچک است. پس نگران بلعیده شدن ماشین یا حیوانات خانگی بزرگتان توسط این مار در دشتهای خوزستان نباشید!
آیا این بزرگترین مار خوزستان است؟
یک تصور غلط دیگر این است که چون اسمش “بوآ” است، پس لابد بزرگترین مار خوزستان هم هست. اصلاً اینطور نیست. در استان پهناور و گرمسیر خوزستان، مارهای بسیار بزرگتری مثل “مار جعفری” (که به شدت هم سمی و خطرناک است) یا “شترمار” زندگی میکنند که از نظر جثه و طول، بوآی شنی در برابرشان مثل یک کرم خاکی است. بوآی شنی بیشتر به خاطر فرم بدنی خاص و نحوه زندگیاش معروف است، نه ابهت و بزرگی.

رفتارشناسی و نکات ایمنی
طبق آخرین مشاهدات میدانی تا امروز، تغییرات اقلیمی و گرمای شدید، رفتار این مارها را کمی تغییر داده است. آنها ممکن است برای پیدا کردن رطوبت، بیشتر به سمت سایه دیوار باغها یا خانههای روستایی نزدیک شوند.
- آیا حمله میکند؟ فقط اگر سعی کنید بگیریدش یا لگدش کنید، ممکن است برای دفاع گاز بگیرد که دردناک است اما سمی نیست.
- چه کار کنیم؟ اگر دیدیدش، فقط راهتان را کج کنید. او خودش سریعتر از شما فرار میکند و زیر شنها میرود.
سخن آخر با طبیعتدوستان
مار بوآی شنی خوزستان بخشی از گنجینه حیات وحش جنوب ماست. کشتن این مارها از روی ترس، فقط باعث میشود جمعیت موشها و آفات زیاد شود. بیایید به جای بیل و سنگ، با دوربین به سراغشان برویم.
🔻 نوبت شماست! تا حالا شده توی کویر یا سفرهای جنوب، ردپای عجیب ماری رو ببینید که یهو غیب شده؟ یا شاید تجربه دیدن این “مار دو سر” رو از نزدیک داشتید؟ توی کامنتها برام بنویسید “اولین واکنشتون چی بود؟” فرار کردید یا عکس گرفتید؟





دیدگاه کاربران
اولین دیدگاه را شما ثبت کنید.